Sınıflar En Etkisiz Öğrenme Ortamlarıdır: Çocuğunuz Nasıl Daha İyi Öğrenir?
Çocuklar sınıfta mı yoksa gerçek hayatın içinde mi daha iyi öğrenir? Öğrenmenin üç yolu ve ebeveynlerin evde yapabilecekleri.
Sınıflar En Etkisiz Öğrenme Ortamlarıdır
Öğrenme, bireyin çevre ile etkileşimi sonucunda hafızasında meydana gelen kalıcı izli değişiklikler olarak tanımlanır. Bu kapsamda, gerçek anlamda öğrenmenin olabilmesi için dış dünyaya ait gerçeklerin zihnimize bulaşması ve hafızamızdaki yerini alması gerekir. Duygularımız, düşüncelerimiz, davranışlarımızda meydana gelen bu tür değişikliklerin tümü öğrenmedir.
Öğrenmelerimizin büyük çoğunluğu okullarda gerçekleşir. Bu nedenle okullar, eğitim hayatımızın vazgeçilmezidir. Anaokulundan üniversiteye kadar hayatımızın her alanını kapsamasına karşın okullar, acaba gerçekten de en iyi öğrenme ortamları mıdır? Okullar ve sınıflarda yapılan uygulamalar, öğrenme kalitesi açısından neden istenen sonuçları vermiyor? Bu sorular, üzerinde düşünülmeye değer sorulardır.
Öğrenmenin Yolları Nedir?
Öğrenmenin temelde üç yolu vardır:
Birinci Yol: Çocuğun Dış Dünyayla Teması

Birinci yolda çocuklar, dış dünyaya ve çevredeki gerçeğe temas ettirilir. Çocuk, toprağa, suya, ağaca, hayvana dokunarak onları gözlemleyerek öğrenir.
İkinci Yol: Dış Dünyaya Ait Gerçeğin Bir Kısmının Sınıfa Getirilmesi
Birinci yol her zaman gerçekleştirilemeyebilir. Gerçek hayatın risklerine karşın ikinci yol tercih edilir. Çocukların öğrenmesi gereken şeyler sınıfa getirilir ve öğrencinin sınıfa getirilen varlıklarla temas etmesi sağlanır. Sebze, meyve, toprak, hayvan gibi varlıklar mümkün olduğunca sınıf ortamında hazır hâle getirilerek çocukların gözlemine sunulur. Sonuçta, çocukların gerçeğin bir parçasıyla etkileşim kurması öğrenmesi açısından etkili sonuçlar verir.
Üçüncü Yol: Çevre Temsilcilerinin Kullanılması
Doğaya ve dış dünyaya ait gerçek varlıkları her zaman sınıf ortamına getirmek mümkün değildir. Bu durumda öğrencilerin gerçekle temas etmesi de her zaman çok kolay değildir. Sınıflardaki kitaplar, bilgisayarlar, maketler, modeller, panolar gibi araçlar gerçeğin temsilcisidir. Öğrenciler bunlar üzerinden gerçeğe ait bilgiler edinirler.
Sınıflar Öğrenmenin En Etkisiz Ortamlarıdır

Bu üç yol değerlendirildiğinde, en etkili öğrenme birinci yolla, en etkisiz öğrenme ise üçüncü yolla gerçekleşir. Okullar ve sınıflar, öğrencilere daha çok üçüncü yolla öğrenme ortamı sunar. Bir anlamda diyebiliriz ki okullar ve sınıflar en etkisiz öğrenme ortamlarıdır. Aslına bakılırsa okul ortamlarında yaşanan birçok sorun da temelde bu noktadan kaynaklanır. Motivasyon sorunları, öğrenmeye karşı direnç, sınıf yönetimi sorunları, disiplin sorunları gibi birçok sorun, okulların ve sınıfların bu yapaylığı ve sanallığından kaynaklanır.
Öğrenmenin Etkililiği Nasıl Artırılır?
Eğitimcilerin ve anne-babaların, öğrenmeyi okullara ve sınıflara hapsetmemeleri gerekir. Öğrenme faaliyetlerini bir yaşam biçimi hâline getirmek gerekir. Zaman ve mekân açısından hayatın her köşesine yayılmış bir öğrenme heyecanı çocukların hayatta daha başarılı olmasını sağlayacaktır.
Monera Yayınları'ndan Öneriler
- Biri Deney Mi Dedi? — Sosyal deneylerle bilimsel düşünmeyi ve merak duygusunu besleyen, "Sen de Dene" uygulamalı bölümleriyle dolu kitap (10-13 yaş). Dr. Gülten Ünal.
- Zihin Kaşifi (3 Yaş) — Okul öncesi dönemde yaparak öğrenmeyi destekleyen, seçici dikkat ve problem çözme becerilerini geliştiren 17 kitaplık program.
- Olsam Olsam Ne Olsam? — Şiir ve çoklu zeka etkinlikleriyle doğayı keşfetmeyi, hayal gücünü ve yaratıcı düşünmeyi destekleyen kitap (7-11 yaş).
İlgili Yazılarımız
Monera Yayınları
Dikkat ve Hafıza Geliştirme Setleri
Akademisyenlerle hazırlanmış, bilimsel temelli dikkat geliştirme programları. Ön test ve son test ile çocuğunuzun gelişimini somut olarak takip edin.
Dikkat Setlerini İnceleYazar Hakkında
Dr. Oktay Aydın
Akademisyen, Marmara Üniversitesi
İnceleyen: Ahmet Arsun