Çocuk edebiyatla ilk ne zaman tanışır?

İlk ninniyle. Bir bebeğin duyduğu ilk ninni, aslında onun edebiyatla ilk temasıdır. Bu etkileşim masallarla zenginleşir, tekerlemeler, şarkılar, şiirler ve hikâyelerle büyür. Edebiyat, çocuğun hayatına farkında olmadan girer ve yaşamı boyunca ona eşlik eder.

Doğru çocuk kitabını nasıl seçmeliyim?

Beş yol var: (1) Kitabı önce kendiniz okuyun, (2) Zevkine güvendiğiniz birinin önerilerini dinleyin, (3) Dijital platformlardaki okur yorumlarına bakın, (4) Öğretmenlerinizin görüşlerini alın, (5) Güvendiğiniz yayınevinin kataloğunu takip edin. Yayınevinin ilkelerini, bilim kurulunu ve yazar kadrosunu tanımak, en kestirme yoldur.

Çocuk edebiyatının tarihi ne kadar eskidir?

Dünya çocuk edebiyatı yaklaşık 300 yıllık bir geçmişe sahiptir. Türkiye'de ise Tevfik Fikret'in 'Şermin'i ile başlayan süreç henüz 100 küsur yıllıktır. Görece genç bir alan olmasına rağmen, son yıllarda hem nitelik hem nicelik olarak hızla gelişmektedir.

Çocuğunuza uygun kitabı seçmek neden bu kadar zor? Edebiyat çocuğun hayatına ne zaman girer, doğru kitabı bulmak için nelere dikkat etmelisiniz?

Çocuk ve Edebiyat

Edebiyat Çocuğa İlk Ne Zaman Dokunur?

Bir çocuk, edebiyata ilk kez ne zaman temas eder? Ya da soruyu çevirip şöyle soralım: Edebiyat, dünyayı teşrif etmiş bir çocuğa ilk kez ne zaman dokunur? İlk etkileşim hangi evrede gerçekleşir? Çocuğun işittiği ilk ninniyle başlayan bu etkileşim, masallarla zenginleşir. Derken tekerlemeler, şarkılar, şiirler, hikâyeler, romanlar... Aslında edebiyat, yaşamı boyunca çocuğa eşlik eder.

Doğru Kitabı Bulmak

Peki, edebiyat ve çocuğun yolları her dönemeçte kesişiyorsa biz yetişkinlere düşen görev nedir? Çocuğa yol arkadaşlığı yapacak edebiyat eserlerini, en verimli olanını bulmak için bir süzgeçten geçirmek. Ama adlarını saymaya bile zamanımız yetmezken bunca kitabı elememiz, doğru olanı bulmamız nasıl mümkün olacak? Ya da bir eserin "doğru kitap" olduğunu nasıl anlayacağız? Zevklerin, beğenilerin bunca çeşitlendiği günümüzde doğru seçeneği tercih ettiğimizden emin olmanın yolu nedir?

Çocuk Edebiyatının Kısa Tarihi

Dünya edebiyat tarihini yokladığımızda "çocuk edebiyatı" dediğimiz alanın yaşının 300 küsur yıl olduğunu görürüz. Bu süre, ülkemiz için çok daha kısadır. Tevfik Fikret'in "Şermin"i yazmasının üzerinden henüz 100 küsur yıl geçti.

Tereddütlerin Üstesinden Gelmek

Ebeveyn kitapçıda çocuk kitapları inceliyor.

Anlaşılıyor ki "doğru kitap"ın peşine düştüğümüzde yolumuzu kesen binbir tereddüdün üstesinden gelmenin yollarını bulmalıyız. Öncelikle çocuğumuza sunacağımız kitabı, biz okuyacağız. Veya zevkine, anlayışına güvendiğimiz ve çocuğumuzu tanıyan birinin önerilerine başvuracağız. Dijital olanakların hızla arttığı günümüzde kitap hakkındaki yorumlara, okuma deneyimlerini paylaşan okur ebeveynlerin görüşlerine göz atmak da verimli bir yol olabilir. Bir kitabın çok okunması, diğer ifadeyle "popüler"leşmesi de o kitap hakkında bize bir fikir verebilir. Öğretmenlerimizin görüşleri de elbette çok kıymetlidir. Ama bunun kestirme bir yolu daha var: Yayıncıya güvenmek.

Yayınevine Güvenmek

Düşünün, yaş aralığına uygun olduğu sürece her eserini tereddütsüz okutabileceğiniz, önerebileceğiniz bir yayınevinden söz ediyorum. Evrensel değerleri benimsemiş, çocuk edebiyatının niteliklerini kavramış yazarların, alanında yetkin uzmanların kaleme aldığı eserleri yayımlamayı ilke edinmiş bir yayınevi... Bu, birçok okuma sorunumuzu bir anda aşmamızı sağlamaz mıydı? Kısacası yayınevinin ilkelerini öğrenmek, yayımladığı eserlere bakmak çok kestirme bir yoldur. Bilimsel kurulu, yazar ve çizer kadrosu güven veriyorsa neden olmasın...

Herkese keyifli, verimli okumalar dilerim.

Monera Yayınları'ndan Öneriler

Umut Işığı Masalları — 10 kitaplık masal kutusu. Erdemler, duygular, doğa ve okuma kültürünü besleyen hikâyeler (7+ yaş).
Küçük Kara Balık — Özgürlük, cesaret ve keşfetme arzusunu işleyen zamansız bir klasik (7-10 yaş).
Elif'in Lalesi — Farklılıklara saygı, dostluk ve empati temalı hikâye (8-10 yaş).
Minerva Ormanında Neler Oluyor? — Dürüstlük, sevgi ve birlikte yaşam (7-12 yaş).
Küçük Prens — Dostluk, sevgi ve hayatın anlamı üzerine felsefi bir yolculuk (10-13 yaş).

Çocuk ve Edebiyat: Doğru Kitabı Nasıl Buluruz?